1
0
• કોન્ક્લેવમાં કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2030, સમાવેશક ડિઝાઇન અને ગુજરાતના વિશાળ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એજન્ડાને આબોહવા-પ્રતિરોધક વિકાસના મુખ્ય આધારસ્તંભ તરીકે ઉજાગર કરવામાં આવ્યા ¡¡
ગાંધીનગર: ભારતની નેશનલ ગ્રીન બિલ્ડિંગ રેટિંગ ગણાતી GRIHA કાઉન્સિલે આજે ગાંધીનગર સ્થિત ધ લીલા ખાતે ‘Innovate to Act for a Climate Resilient World’ થીમ હેઠળ 11મી GRIHA રિજનલ કોન્ક્લેવનું આયોજન કર્યું હતું.
કોન્ક્લેવ્સની સિરીઝમાં આ 11મી કોન્ક્લેવ હતી જેનો હેતુ નવીનતમ અને અમલમાં મૂકી શકાય તેવી એ પ્રકારની વ્યૂહરચનાઓ માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડવાનો હતો, જે આબોહવા સંબંધિત મહત્વાકાંક્ષાઓને વાસ્તવિક પરિણામોમાં ફેરવી શકે.
આ કોન્ક્લેવમાં સરકાર, ઉદ્યોગ, આર્કિટેક્ચર, એન્જિનિયરિંગ, શિક્ષણક્ષેત્ર અને શહેરી આયોજન સાથે સંકળાયેલા પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો, જેથી ગુજરાતમાં ટકાઉ અને આબોહવા-પ્રતિરોધક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે પ્રદેશ-કેન્દ્રિત એજન્ડાને આગળ વધારી શકાય.
કોન્ક્લેવનું ઉદ્ઘાટન ગુજરાત સરકારના વન અને પર્યાવરણ, આબોહવા પરિવર્તન અને પરિવહન રાજ્યપ્રધાન શ્રી પ્રવીણ ગોરધનજી માલીએ કર્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “ગુજરાતે ક્યારેય ટકાઉપણાને વિકાસ આડેના અવરોધ તરીકે જોયું નથી, પરંતુ તેને લાંબા ગાળાના વિકાસના પાયા તરીકે જોયું છે. એક રાજ્ય તરીકે અમે લાંબા સમયથી એ સમજ્યા છે કે શાસન એ પડકારની પાછળ નહીં પરંતુ તેનાથી આગળ હોવું જોઈએ. ગુજરાત કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2030ના આયોજન માટે તૈયારી કરી રહ્યું છે અને ભારતના સૌથી મહત્વાકાંક્ષી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કાર્યક્રમો પૈકીના કેટલાક કાર્યક્રમોમાં આગળ વધી રહ્યું છે ત્યારે આપણે એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે આપણે જે પણ પ્રોજેક્ટ બનાવીએ તે આપણી આબોહવા પ્રતિબદ્ધતાઓનું પ્રતિબિંબ પાડે. ભવિષ્યનો માર્ગ સ્પષ્ટ છેઃ ગુજરાત વિકાસ કરશે અને ગુજરાત હરિયાળો વિકાસ કરશે.”
ગુજરાત સરકારના માર્ગ અને મકાન વિભાગના વિશેષ સચિવ શ્રી જે. એ. ગાંધી (આઈ.સી.) એ મુખ્ય પ્રવચન આપ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “અમે આજે જે મકાનો અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મંજૂરી આપીએ છીએ તે આગામી 50 વર્ષ કે તેનાથી પણ વધુ સમય માટે ટકી રહેશે. તેથી આપણે ગ્રીન સ્ટાન્ડર્ડ્સને મહત્વાકાંક્ષી ઉમેરા તરીકે જ જોઈ શકીએ નહીં. તે આપણી દેખરેખ હેઠળના દરેક પ્રોજેક્ટની મૂળભૂત ભાષા બનવી જોઈએ. માર્ગ અને મકાન વિભાગ એ સુનિશ્ચિત કરવા પ્રતિબદ્ધ છે કે કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2030 માટે ગુજરાત જે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરી રહ્યું છે તે કેવળ કાર્યક્ષમતાના ધોરણો જ નહીં પરંતુ પર્યાવરણના ધોરણોને પણ પૂરા કરે. કોઈપણ રાજ્યના સૌથી મોટા નિર્માતા તરીકે સરકારે આ મામલે ઉદાહરણ પૂરું પાડવું જોઈએ અને ગુજરાત આ દિશામાં કામ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.”
કોન્ક્લેવ દરમિયાન ગુજરાતના ટકાઉ વિકાસના વિવિધ પાસાં પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાં ગાંધીનગર અને અમદાવાદમાં યોજાનારી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2030 માટે ઊભા થનારા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ગ્રીન અને લૉ-કાર્બન ડેવલપમેન્ટ માટે ગ્લોબલ બેન્ચમાર્ક સ્થાપવાથી માંડીને રોજબરોજની ઇમારતો અને જાહેર સ્થળોમાં સમાવેશક અને સૌના માટે સુલભ હોય તેવી ડિઝાઇનનો સમાવેશ કરવો તેમજ વિવિધ હિતધારકો વચ્ચે સંવાદનું આયોજન જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થયો હતો. પેનલ ચર્ચાઓ દરમિયાન વરિષ્ઠ મહાનુભાવોએ રજૂ કરેલા મુદ્દાઓના આધારે આ સંવાદમાં ગિફ્ટ સિટી, ધોલેરા એસઆઈઆર, દિલ્હી-મુંબઈ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ કોરિડોર, મોટા પોર્ટ વિસ્તરણ અને વિસ્તરતા હાઈવે નેટવર્ક જેવા ગુજરાતના મહત્વાકાંક્ષી કાર્યક્રમોમાં ટકાઉ પ્રથાઓને મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવા માટે શું જરૂરી રહેશે તે અંગે વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.
પ્રારંભિક સેશન દરમિયાન બે સમજૂતી કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા: એક GRIHA કાઉન્સિલ અને Carbon Registry India by NCCF વચ્ચે તથા બીજો GRIHA કાઉન્સિલ અને ક્રેડાઈ અમદાવાદ ગાહેડ વચ્ચે. ભારતમાં કાર્બન ક્રેડિટ ટ્રેડિંગ સ્કીમ રજૂ થવા સાથે આ સહયોગ બિલ્ટ સેક્ટરને શરૂઆતથી જ યોગ્ય દિશામાં આગળ વધારશે. જ્યારે આપણે ઇમારતોના પ્રારંભિક તબક્કામાં જ એમિશન એકાઉન્ટિંગ અને કાર્બન ક્રેડિટ મિકેનિઝમનો સમાવેશ કરીએ છીએ ત્યારે આપણે પાછળથી ઉમેરાતી બાબત તરીકે નહીં પરંતુ પ્રોજેક્ટના મૂળ તત્વ તરીકે સ્થાપિત કરીએ છીએ. ક્રેડાઇ અમદાવાદ ગાહેડ સાથેનો સંબંધ પણ એટલો જ મહત્વનો છે કારણ કે તે ગુજરાતના રિયલ એસ્ટેટ ઉદ્યોગ અને ગ્રીન બિલ્ડિંગ પ્રેક્ટિસીસ પ્રત્યે તેની પ્રતિબદ્ધતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ સહયોગ સુનિશ્ચિત કરશે કે ગ્રીન બિલ્ડિંગ પ્રેક્ટિસીસ માત્ર સરકારી પ્રોજેક્ટ્સ પૂરતી જ મર્યાદિત ન રહે પરંતુ નાગરિકોના દૈનિક જીવનને આકાર આપે તેવા ઘર, ઓફિસ અને કોમર્શિયલ જગ્યાઓમાં પણ અમલમાં આવે. ક્રેડાઈ અમદાવાદ જીઆઈએચઈડીના ચેરમેન શ્રી રાજેશ વાસવાણીએ જણાવ્યું હતું કે, “આ સહયોગનો હેતુ જાગૃતિ અભિયાનો, તાલીમ કાર્યક્રમો અને ઉદ્યોગ સાથેના સક્રિય જોડાણ દ્વારા ગ્રીન-સર્ટિફાઇડ ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ્સને વધુ વ્યાપક સ્વીકાર અપાવવાનો છે. આ ભાગીદારી આબોહવા-પ્રતિરોધક શહેરી વિકાસ અને જવાબદાર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ માટેની સંયુક્ત દ્રષ્ટિને દર્શાવે છે. બંને સંસ્થાઓ મળીને અમદાવાદને ભારતમાં ટકાઉ શહેરી વિકાસ માટે અગ્રણી ધોરણ તરીકે સ્થાપિત કરવા માટે કાર્ય કરશે.”
GRIHA કાઉન્સિલના વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ અને સીઈઓ શ્રી સંજય સેઠે દિવસભરની ચર્ચાઓનો સારાંશ આપતાં જણાવ્યું હતું કે, “આબોહવા પરિવર્તનની નિર્વિવાદ વાસ્તવિકતા વચ્ચે હવે પહેલા કરતા વધુ જરૂરી બની ગયું છે કે આપણે અસરકારક રીતે પ્રતિસાદ આપીએ, સક્રિય રીતે વિવિધ બાબતો અપનાવીએ, ઝડપથી રિકવર થઈએ અને ટકાઉ રીતે પ્રગતિ કરીએ. આ દિશામાં ગુજરાત ભારતના અગ્રણી ગ્રોથ એન્જિનો પૈકીના એક તરીકે વિકસ્યું છે જે દર્શાવે છે કે વિકાસ, ટકાઉપણું અને આબોહવાને પ્રતિભાવ આપતું આયોજન એકસાથે રહી શકે છે. રાજ્ય વિકાસનું એવું ભવિષ્યલક્ષી મોડલ રજૂ કરી રહ્યું છે જે આર્થિક મહત્વાકાંક્ષાને આબોહવા જવાબદારી સાથે જોડે છે. આ કોન્ક્લેવ દ્વારા અમે સ્થાનિક વાસ્તવિકતાઓનું પ્રતિબિંબ પાડે તેવા સ્પષ્ટ અને સમાવેશક સોલ્યુશન્સને આગળ ધપાવવાનો તથા સ્થિતિસ્થાપક સમુદાયો બનાવવા માટે જરૂરી સહયોગને પ્રેરિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
વિવઆર્ટ ડિઝાઇન સ્ટુડિયોના સ્થાપક શ્રી તારક જાનીએ જણાવ્યું હતું કે, “GRIHA કાઉન્સિલની કોન્ક્લેવે એવા વ્યાવસાયિકોને એક મંચ પર એકત્રિત કર્યા છે, જેમની પાસે પહેલેથી જ ટકાઉપણું ગુજરાતમાં કેવી રીતે અમલમાં મૂકી શકાય તે અંગે અનેક વિચારો અને કાર્યકારી સમજણ ઉપલબ્ધ છે. ગુજરાતી તરીકે તેમની મૂળભૂત સમજ એ છે કે કોઈપણ નવીન વિચારને મુખ્ય પ્રવાહમાં કેવી રીતે સફળતાપૂર્વક લાવી શકાય.”
સમાપન પ્રવચન અને આભારવિધિ કરતા સુશ્રી શબનમ બસ્સીએ જણાવ્યું હતું કે ગાંધીનગર કોન્ક્લેવે જવાબદાર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસના નવા યુગને આગળ ધપાવવા માટે ગુજરાતમાં ઉપલબ્ધ દ્રઢ ઇચ્છાશક્તિ અને નિપુણતાની ગહનતા રજૂ કરી છે.
કોન્ક્લેવનું સમાપન GRIHA ફેલિસિટેશન સેરેમની સાથે થયું હતું, જેમાં પ્રદેશમાં ટકાઉ બિલ્ડિંગ પ્રેક્ટિસીસમાં યોગદાન બદલ GRIHA 4-સ્ટાર અને 5-સ્ટાર રેટિંગ ધરાવતા પ્રોજેક્ટ્સને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ગાંધીનગર એડિશન દેશભરમાં યોજાઈ રહેલા પ્રદેશ-કેન્દ્રિત સંવાદોની શ્રેણીનો એક ભાગ છે, જે 3-4 નવેમ્બર 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી 18મી GRIHA સમિટની પૂર્વ તૈયારી છે. કાર્યક્રમ દરમિયાન ડિઝાઇન અમલીકરણ, કન્સ્ટ્રક્શન મેનેજમેન્ટ અને ઓપરેશન તથા મેન્ટેનન્સ માટેની ટકાઉ માર્ગદર્શિકાઓ સંબંધિત ત્રણ પ્રકાશનોનું ગુજરાતી ભાષામાં વિમોચન પણ કરવામાં આવ્યું હતું, જેથી વધુ વ્યાપક હિતધારકો સુધી આ માહિતી પહોંચાડી શકાય.
ગુજરાત જ્યારે રમતગમત, ઉદ્યોગ અને શહેરીકરણ જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારતની મહત્ત્વાકાંક્ષાઓને નવી વ્યાખ્યા આપી રહ્યું છે, ત્યારે GRIHA રિજનલ કોન્ક્લેવમાંથી એક સ્પષ્ટ સંદેશ સામે આવ્યો છે: વિકાસ અને ટકાઉપણું એકબીજાના વિરોધી તત્વો નથી. આગળનો માર્ગ બંનેને સમાન પ્રાથમિકતા આપવાની માંગ કરે છે.
About the Author
